મમ્મી માટે ગીત — તમારી યાદો, તમારા શબ્દોમાં

આપણે મમ્મીનો આભાર ટુકડે ટુકડે માનીએ છીએ: ફોન મૂકતાં પહેલાં “ચાલ મમ્મી, પછી વાત કરું”, ભણવા બહારગામ જતી વખતે ડબ્બામાં ભરેલા નાસ્તા માટે એક સ્મિત, મધર્સ ડે પર એક સ્ટેટસ. આખી વાત — એમણે પોતાનું શું છોડ્યું, વગર બોલ્યે શું શીખવાડ્યું, પંદર વરસે જે નહોતું સમજાતું એ આજે કેમ સમજાય છે — લગભગ ક્યારેય કહેવાતી નથી. ગીત એ કહેવાનો રસ્તો છે, મોઢામોઢ ગળું ભરાયા વગર.

થોડાં વાક્યો લખો: તમે એમને શું કહીને બોલાવો છો, કઈ ઘડી હજી યાદ આવે છે, અને કયો આભાર બાકી રહી ગયો છે. એ વિગતોમાંથી શબ્દો લખાય છે, એની આસપાસ ધૂન રચાય છે અને લગભગ એક મિનિટમાં સાચા અવાજમાં ગીત તૈયાર થાય છે. કોઈ સામાન્ય મંગળવારે મોકલો, મધર્સ ડે પર, કે જે દિવસે તમે પોતે મા-બાપ બનો અને અચાનક બધું સમજાઈ જાય.

• મધર્સ ડે. સ્પષ્ટ મોકો, અને હજી પણ સારો — ફૂલો અને સ્ટેટસની ભીડમાં એક ગીત જુદું તરી આવે છે.
• ઘર છોડતી વખતે. ભણવા બહાર જવું, નોકરી માટે બીજા દેશમાં વસવું, કે દીકરીની વિદાય પછી સાસરે જવું: પાછળ એક ગીત મૂકી જાઓ, જે મમ્મી ગમે ત્યારે ફરી સાંભળી શકે.
• તમે પોતે મા-બાપ બનો ત્યારે. મમ્મીને સમજવા માટે આનાથી ઝડપી રસ્તો નથી. “હવે મને સમજાયું” કહેતું ગીત એ જિંદગીભર સાચવશે.
• એમની નિવૃત્તિ કે કોઈ અઘરું વરસ. જ્યારે એક વાર એમને પણ કોઈ સાચવે એની જરૂર હોય.
• બસ એમ જ. કોઈ પ્રસંગ વગર, સામાન્ય દિવસે આવેલું ગીત ઘણી વાર સૌથી ઊંડું ઊતરે છે.

એ ખરેખર જે સંગીત સાંભળે છે એનો વિચાર કરો. સવારે પૂજા વખતે ભજન વગાડતી મમ્મીને ધીમો, ભક્તિભર્યો ઢાળ પોતાનો લાગશે; રેડિયો પર જૂનાં ફિલ્મી ગીતો ગણગણતી મમ્મીને એ જમાનાની મીઠી ધૂન. સુગમ સંગીત જેવી શાંત રચના ચુપચાપ આભાર માટે સારી, અને ગરબાનો ઢાળ એવા ગીત માટે જે આખું કુટુંબ મમ્મીની સામે ગાઈ શકે. જો તમે વિદેશમાં મોટા થયા છો અને ગુજરાતી લખતાં ફાવતું નથી, તો પણ ગીત ગુજરાતીમાં ગવડાવી શકો — વર્ણન અંગ્રેજીમાં લખો તોય. શબ્દો સીધા અને સાદા રાખો: મા પ્રાસ પહેલાં અર્થ સાંભળે છે.